پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران

چکیده انرژی­های تجدیدپذیر به تدریج در حال جایگزین شدن با سوخت­های فسیلی‌اند. گذار از منابع تجدیدناپذیر فسیلی به منابع تجدیدپذیر خورشیدی، بادی، زمین­گرمایی، زیست­توده و... باعث شده است که بخش عمده­ای از ساز و کارهای تولیدی، تجاری و مالیِ  بازار بین­المللی انرژی دستخوش دگرگونی شوند. این دگرگونی نیز به نوبۀ خود امنیت انرژیِ دولت­ها را با تهدیدها و فرصت­های جدیدی روبرو ساخته است. بالتبع ایران نه تنها به عنوان یکی از تولیدکنندگان عمدۀ سوخت­های فسیلی بلکه به عنوان مصرف­کنندۀ انرژی نیز با این تهدیدها و فرصت­ها مواجه شده و یا خواهد شد. در اینجا کوشیدیم به این پرسش پاسخ دهیم که ایران برای تأمین امنیت انرژی خود در آینده، چه راهبردها و سیاست­هایی را در زمینۀ انرژی­های تجدیدپذیر در پیش گرفته است؟ به عبارت دیگر، ایران برای انرژی­های تجدیدپذیر چه نقش و جایگاهی در امنیت انرژی خود در آینده قائل است؟ در پاسخ به این پرسش، نخست شاخص­های چهارده­گانه­ای برای سنجش امنیت انرژی مشخص کردیم. سپس تهدیدها و فرصت­های ناشی از گذار یاشده در هر کدام از این شاخص­ها را شناسایی نمودیم. سپس نشان دادیم که ایران با کدامیک از این تهدیدها و فرصت­ها مواجه شده است و یا خواهد شد و به کدامیک از آنها در سیاستگزاری­های کلان و اسناد بالادستی خود توجه نشان داده است. یافته­های پژوهش نشان می­دهند که بیشترین توجه به شاخص­های قیمت و شدت مصرف انرژی و کمترین توجه به شاخص­های مقبولیت و ثبات سیاسی و تا حدی شاخص استمرار تولید نشان داده شده است. در اینجا از روش­های مدلسازی عقلانی-مفهومی، اسنادی و تحلیل محتوای توصیفی استفاده کرده­ایم.