پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران

بررسی رابطه امنیت تقاضای صادرات نفت خام و سرمایه‌گذاری بخش بالادستی صنعت نفت در کشورهای عضو اوپک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

علی حیدری فتح آباد 1
عاطفه تکلیف 2

1 کارشناس ارشد اقتصاد انرژی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی

2 استادیار گروه اقتصاد انرژی، کشاورزی و محیط‌زیست و عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی

https://doi.org/10.22054/jiee.2019.9838
چکیده
تلاش­های کشورهای واردکننده نفت در زمینه سرمایه­گذاری جهت انتقال از سوخت­های فسیلی به غیر فسیلی و امکان‌پذیری بهره­برداری تجاری از ذخایر نفت و گاز غیرمتعارف، امنیت تقاضای نفت خام کشورهای صادرکننده را می­تواند با خطر جدی مواجه ­کند. در این مطالعه با محاسبه شاخص ریسک تقاضای صادرات نفت­خام از کشورهای عضو اوپک طی سال­های 2014-2000 به بررسی رابطه این متغیر و قیمت نفت با سرمایه­گذاری در بخش بالادستی صنعت نفت این کشورها طی سال­های (2012-2000) با استفاده از مدل داده های تابلویی با اثرات تصادفی  پرداخته شده است. نتایج نشان می­دهد که اثر شاخص ریسک تقاضای صادرات نفت بر سرمایه­گذاری در بخش بالادستی صنعت نفت منفی بوده و این اثر معنا دار می­باشد. لذا با توجه به مقدار ضریب شاخص ریسک تقاضای صادرات نفت، می­توان نتیجه گرفت که یک درصد تغییر در مقدار ریسک تقاضای صادرات نفت، 51/0 درصد سرمایه­گذاری در بخش بالادستی صنعت نفت در جهت مخالف آن تغییر می­کند. همچنین اثر قیمت نفت بر سرمایه­گذاری در بخش بالادستی صنعت نفت مثبت است، به گونه­ای که یک درصد تغییر در قیمت نفت، 12/1 درصد سرمایه­گذاری در بخش بالادستی صنعت نفت را در همان جهت تغییر می­دهد.

کلیدواژه‌ها

امنیت تقاضای انرژی
اوپک
سرمایه‌گذاری در بخش بالادستی صنعت نفت
جلالی فر، بهناز و بابایی، نیلوفر. (1395). «بررسی اثر نوسانات قیمت نفت خام بر سرمایه­گذاری کشورهای عضو اوپک در بخش بالادستی صنعت نفت». فصلنامه مطالعات انرژی، سال دوازدهم، شماره 50، صص 227- 195
توفیق، علی اصغر، معظمی، منصور، عابدیان، مریم، (1394)، «راهبردهای سیاستگذاری در حوضه امنیت صادرات انرژی در ایران»، فصلنامه علمی پژوهشی سیاستگذاری عمومی، دوره 1، شماره 4، صص 95-71
انتظارالمهدی، مصطفی. (1393). «اندازه گیری شاخص های امنیت انرژی: بهره وری داشتن؛ با تاکید بر کشورهای عمده تولیدکننده جهان اسلام». مطالعات سیاسی جهان اسلام، شماره 10، صص 51-31.
سوواکول، بنجامین (1391). کتاب مرجع امنیت انرژی. ترجمه علیرضا طیب، تهران: موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین المللی ابرار معاصر.
کاملی، علیرضا، (1389)، مروری بر عمده­ترین تحولات بازار نفت در نیم قرن اخیر( سال­های 1960 تا 2008 میلادی)، انتشارات موسسه مطالعات بین­المللی انرژی.
قاسمیان، سلیمان و فتوحی مظفریان پریسا (1392)، «شناسایی روندهای نوظهور و چشم انداز درحال تغییر بازار انرژی جهان» ماهنامهاکتشافوتولید، شماره 103، صص 16-9
درخشان، مسعود. (1391). «امنیت انرژی و تحولات آینده بازارهای نفت و گاز»، فصلنامه راهبرد، سال بیست و یکم، شماره 64، صص 159-188.
سوری، علی (1390)، اقتصادسنجی پیشرفته (جلد2)، نشر فرهنگ شناسی، 1390
Akhmetov, A. (2015). Measuring the Security of External Energy Supply and Energy Exports Demand in Central Asia, International Journal of Energy Economics and Policy, Vol. 5, Issue.4, pp. 901-909.
BP Statistical Review of World Energy, June 2012.
BP Statistical Review of World Energy, June 2018.
Chalvatzis, K. J. and Ioannidis, A. (2017). Energy Supply Security in Southern Europe and Ireland. Energy Procedia, Vol. 105, pp. 2916 – 2922.
Cohen, G., Frederick, J. and Loungani, P. (2011). Measuring Energy Security: Trends in the Diversification of Oil and Natural Gas Supplies. IMF Working paper, 11/39.
Coq, C. L. and Paltseva, E. (2009). Measuring the Security of External Energy Supply in the European Union. Energy Policy, Vol. 37, Issue.11, pp. 4474–4481.
Dike, J. C. (2013). Measuring the Security of Energy Exports Demand in OPEC Economies. Energy Policy, Vol.60, pp.594-600.
Hotteling, H. (1931) The Economics of Exhaustible Resources The Journal of Political Economy, Vol. 39, No. 2, pp137-175.
Kruyt, B., Van Vuuren D.P., DeVries, H.J.M. and Groenenberg, H. (2009). Indicators for Energy Security. Energy Policy, Vol. 37, pp.2166–2181.
Morse E. L. (2012), Energy 2020: North America, the New Middle East?, Citigroup Global Markets, pp 41.
Salman, A. and Razman bin, R. T. (2014). Using System Dynamics to Evaluate Renewable Electricity Development in Malaysia, Kybernetes, Vol.43, pp.24-39.
Sovacool, B. K. (2007). Coal and Nuclear Technologies: Creating a False Dichotomy for American Energy Policy, Policy Sciences, Vol.40, Issue.2, pp 101-122
Sovacool, B. K. and Mukherjee, I. (2011). Conceptualizing and Measuring Energy Security: A Synthesized Approach. Energy, 36, 5343-5355.
Stern, P. C. and Elliot A. (1984), Energy Use: The Human Dimension, New York: Freeman & Company.
World Bank, 2014.
     
پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران
دوره 7، شماره 28 - شماره پیاپی 4
پاییز
پاییز 1397
صفحه 51-81

  • تاریخ دریافت 19 خرداد 1397
  • تاریخ بازنگری 10 تیر 1398
  • تاریخ پذیرش 10 تیر 1398
  • تاریخ اولین انتشار 10 تیر 1398
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1397

صفحه اصلی

اعضای هیات تحریریه

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما