نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 اقتصاد انرژی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی تهران ایران

2 گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه تهران.

3 عضو هیأت علمی دامشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی

10.22054/jiee.2021.43747.1669

چکیده

انرژی همواره نقش بسیار مهمی در زندگی انسان‌ها داشته است و رشد اقتصادی را نیز در کنار سایر عوامل مؤثر بر رشد، امکان‌پذیر می‌کند. امروزه بسیاری از کشورها تلاش می‌کنند تا با سرمایه‌گذاری در فناوری‌های جدید، بتوانند از منابع انرژی‌های تجدیدپذیر مانند انرژی خورشیدی، انرژی بادی یا انرژی آب که در مقایسه با انرژی‌های فسیلی آلودگی زیست‌محیطی کمتری را بر جای می‌گذارند به عنوان منابعی برای تأمین انرژی مورد نیاز خود استفاده کنند. هدف این مطالعه بررسی میزان اثرپذیری رشد اقتصادی کشورهای منتخب منطقه منا از مصرف انرژی‌های تجدیدپذیر با استفاده از مدل خود رگرسیون برداری پانل در بازه زمانی 2015-1990 می‌باشد. نتایج مطالعه نشان داده است که متغیر کل انرژی‌های تولید‌شده از منابع تجدیدپذیر بیشترین سهم را در توضیح تغییرات رشد اقتصادی کشورهای مورد مطالعه داشته و میزان توضیح‌دهندگی این متغیر در بلندمدت به 56 درصد رسیده است. تأثیر قابل توجه مصرف انرژی تجدیدپذیر بر رشد اقتصادی می‌طلبد که برای دستیابی به سطح بالای تولید و رفاه اجتماعی، سیاستگذاری‌های مناسبی برای آن اتخاذ شود. در این راستا اعطای مشوق‌های مالی، ایجاد بستر و شرایط مناسب جهت توسعه صنعت انرژی‌های تجدیدپذیر در کشور و ایجاد صندوق حمایت مالی از انرژی‌های تجدیدپذیر توسط دولت، می‌تواند راهگشا باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Effect of Renewable Energy Consumption on the Economic Growth of Selected Countries in the MENA Region: Application of the Panel Vector Autoregressive Model (Panel VAR)

نویسندگان [English]

  • sanaz karimpour 1
  • Reza Shakeri Bostanabad 2
  • abdolrasoul ghasemi 3

1 economic faculty allameh tabatabai tehran iran

2 Department of Agricultural Economics, University of Tehran.

3 economic faculty allamehtabatabai university tehran iran

چکیده [English]

Energy has always played a very important role in human life and is one of the factors that can make economic growth possible. Today, many countries are struggling to invest in new technologies by using renewable energy sources such as solar energy, wind energy, or water energy as their needed sources of energy, which, as compared to fossil fuels, generate lower environmental pollution. The purpose of this study was to evaluate the economic growth of the selected countries of the MENA region from renewable energy sources using the Panel Vector Autoregressive Model in the period of 1990-2015. The results of the study showed that the variable of the total energy produced from renewable sources has the largest share in explaining the changes in the economic growth of the countries under study and its explanatory value reaches 56% in the long run. Given the significant impact of renewable energy consumption on economic growth, suitable policies for renewable energy are needed to achieve a high level of production and social welfare. In this regard, granting financial incentives, establishing a fund for renewable energy by the government, and creating conditions for developing the renewable energy industry in the country could be solutions

کلیدواژه‌ها [English]

  • Economic Growth
  • Renewable energy
  • Panel Vector Autoregressive Model
  • MENA Countries
ارباب، حمیدرضا و امامی میبدی، علی و رجبی قادی، صبا (1396)، «رابطه مصرف انرژی‌های تجدیدپذیر و رشد اقتصادی در کشورهای منتخب اوپک»، پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران، سال ششم، شماره 23، تابستان ، صفحات 56-29.
اسدزاده، احمد و جلیلی، زهرا (1394)، «تأثیر رشد اقتصادی بر مصرف انرژی‌های تجدیدپذیر در کشورهای پیشرفته: شواهدی از هم‌انباشتگی پانلی و برآوردگر CUP-FM»، فصل‌نامه‌ مطالعات اقتصاد انرژی، سال پانزدهم، شماره 47، صفحات 180-161.
بهبودی، داود و محمدزاده، پرویز و جبرائیلی، سودا (1388)، «بررسی رابطه مصرف انرژی و تولید ناخالص داخلی در کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته»، فصلنامه مطالعات اقتصاد انرژی، شماره (23)2، صفحات 22-1.
رفیقی، الهام (۱۳۹۴)، «رابطه مصرف انرژی‌های تجدیدپذیر و رفاه اقتصادی در خاورمیانه و شمال آفریقا (منا)»، کنفرانس بین‌المللی پژوهش در علوم و تکنولوژی، تهران، مؤسسه سرآمد همایش کارین.
زروکی، شهریار و موتمنی، مانی و علی‌نژاد مهربانی، فرهاد (1394)، «تحلیل علیت همسان و ناهمسان رشد اقتصادی و صادرات در داده‌های تابلویی با روش دمترسکیو - هرلین»، فصلنامه برنامه‌ریزی و بودجه، شماره (3)20، صفحات 90-64.
شهبازی،کیومرث و اصغرپور، حسین و محرم‌زاده، کریم (1391)، «تأثیر مصرف فرآورده‌های نفتی بر رشد اقتصادی در استان‌های کشور»، فصلنامه مدل‌سازی اقتصادی، سال ششم، شماره 1، پیاپی 17، صفحات 44-25.
فطرس، محمدحسن و آقازاده، اکبر و جبرائیلی، سودا (1390)، «تأثیر رشد اقتصادی بر مصرف انرژی تجدیدپذیر مقایسه تطبیقی کشورهای منتخب عضو سازمان همکاری‌های اقتصادی و توسعه و غیر عضو (شامل ایران)»، فصلنامه پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی، سال نوزدهم، شماره 60، زمستان، صفحات 98-81 .
فطرس، محمدحسن و آزادگان، محمد و جهرمی، مژگان (1391)، «تأثیر مصرف انرژی‌های تجدیدپذیر وتجدیدناپذیر بر رشد اقتصادی کشورهای منتخب در حال توسعه و توسعه یافته (1980-2008)»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا همدان.
قائد، ابراهیم و دهقانی، علی و فتاحی، محمد (1398)،« بررسی تأثیر انواع انرژی‌های تجدیدپذیر بر رشد اقتصادی ایران»،  فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، شماره (35)9، صفحات 148-137.
کهنسال، محمدرضا و شایان‌مهر، سمیرا (1395)، «آثار متقابل مصرف انرژی، رشد اقتصادی و آلودگی محیط زیست: کاربرد الگوی معادلات هم‌زمان فضایی داده‌های تابلویی»، پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران، سال پنجم، شماره 19، تابستان، صفحات 179-216.
گل‌خندان، ابوالقاسم و علیزاده، محمد (1396)، «رابطه بین مصرف حامل‌های انرژی
و ارزش‌افزوده بخش‌های اقتصادی ایران: آزمون علیت گرنجری در پانل‌های
مختلط نامتجانس»، پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران، سال هفتم، شماره 25،
صفحات 158-125.
محمدزاده، یوسف و جهانگیری، خلیل و رفاح کهریز، آرش و ولیزاده، الناز(1397)،  «بررسی اثر حقوق مالکیت و ریسک سیاسی بر جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی با استفاده از رهیافت PVAR»، فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، شماره (26)7، صفحات 144-115.
ملکی، رضا (1383)، «بررسی رابطه علیت بین مصرف انرژی و تولید داخلی در ایران»، فصل‌نامه برنامه‌ریزی و بودجه، شماره 89، صفحات 121-81 .
الهی، شعبان و غریبی، جلیل و مجیدپور، مهدی و انواری رستمی، علی‌اصغر (1394)، «مسیر اشاعه فناوری‌های انرژی‌های تجدیدپذیر: رویکرد نظری‌سازی بنیادی»، مدیریت نوآوری، سال چهارم، شماره 2، 56-33.
Adams, S. and Klobodu, E. K. M. and Apio, A. (2018),”Renewable and non-renewable energy, regime type and economic growth”, Renewable Energy, no.125, pp. 755-767.
Apergis, N. and Payne, J. E. (2010), “Renewable Energy Consumption and Economic Growth: Evidence from a Panel of OECD Countries”, Energy Policy, no. 38, pp. 656-660.
Apergis, N. and Payne, J. E. (2011a), ”The Renewable Energy Consumption- Growth Nexus in Central America”, Applied Energy, no.88, pp. 343-347.
Arellano, M. and Bover, O. (1995), “Another look at the instrumental variable estimation of error-components models”, Journal of econometrics, no. 68(1), pp. 29-51.
Atems, B. and Jones, J. (2015),”Income inequality and economic growth: a panel VAR approach”, Empirical Economics, no. 48(4), pp. 1541-1561.
Ayres, R.U.  and Nair, I. (1984), “Thermodynamics and economics”, Physics Today, no. 37, pp. 62-71.
Baltagi, B. H. (2005), “Econometric Analysis of Panel Data”, 3rd Edition, England JW &Sons.
Berndt, E. R. and Wood, D. O. (1975), “Technology, Prices and the Derived Demand for Energy”, Review of Economics and Statistics, no. 57,
pp. 259-268.
Berndt, E. R. (1978), “Aggregate Energy, Efficiency, and Productivity Measurement”, Annual Review of Energy, vol. 3, no. 1, pp. 225-273.
Canova, F. and Ciccarelli, M. (2013), “Panel Vector Autoregressive Models: A Survey In VAR Models in Macroeconomics–New Developments and Applications: Essays in Honor of Christopher A. Sims”, Emerald Group Publishing Limited, pp. 205-246.
Costantini, V. and Martini, C. (2010), “The causality between energy consumption and economic growth: A multi-sectoral analysis using non-stationary cointegrated panel data”, Energy Economics, no. 32(3),
pp. 591-603.
Denison, E.F. (1979), “Accounting for Slow Growth”, Washington DC Brookings Institution.
Dumitrescu, E.I. and Hurlin, C. (2012), “Testing for Granger non-causality in heterogeneous panels”, Economic modelling, no. 29(4), pp. 1450-1460.
Engle, R.F. and Granger, C.W. (1987), “Co-integration and error correction: representation, estimation, and testing”, Econometrica: journal of the Econometric Society, no.2, vol.55, pp.251-276.
Farzanegan, M. R. and Markwardt, G. (2012), "Pollution, economic development and democracy: evidence from the MENA countries", Joint Discussion Paper Series in Economics, no.25.
Glasure, Y.U. and Lee, A.R. (1998), "Cointegration, error-correction, and the relationship between GDP and energy: The case of South Korea and Singapore", Resource and Energy Economics, no. 20 (1), pp. 17-25.
 Kahia, M. and Jebli, M.B. and Belloumi, M. (2019), "Analysis of the impact of renewable energy consumption and economic growth on carbon dioxide emissions in 12 MENA countries", Clean Technologies and Environmental Policy, no. 21(4), pp.871-885.
Kraft, J. and Kraft. A. (1978), "On the Relationship between Energy and GNP", Journal of Energy Development, no. 3, pp. 401-403.
Neuhaus, L. (2016), “Examining the renewable energy consumption: economic growth nexus in sub-saharan African countries”, Honors Program Theses, University of Northern Iowa.
Maji, I.K. (2015), "Does Clean Energy Contribute to Economic Growth? Evidence from Nigeria", Energy Reports, vol. 1, pp. 145–150.
Masih, A. M. and Masih, R. (1996), "Energy consumption, real income and temporal causality: results from a multi-country study based on cointegration and error-correction modelling techniques", Energy economics, no. 18(3), pp. 165-183.
Medlock, K.B. and Soligo, R. (2001), "Economic Development and End Use Energy Demand", The Energy Journal, vol. 22, no. 2, pp. 77-105.
Pesaran, M.H. and Smith, R. (1995), "Estimating long-run relationships from dynamic heterogeneous panels", Journal of econometrics, no. 68(1),
pp. 79-113.
Quah D. (1992), "International pattern of growth: Persistence in cross-country disparities", Working paper, London School of Economics
Roodman, D. (2009), "How to do xtabond2: An introduction to difference and system GMM in Stata", The Stata Journal, no. 9(1), pp. 86-136.
Salim, R.A. and Hassan, K. and Shafiei, S. (2014), "Renewable and non-renewable energy consumption and economic activities: Further evidence from OECD countries", Energy Economics, no.44, pp.350-360.
Sebri, M. and Ben-Salha, O. (2014), "On the causal dynamics between economic growth, renewable energy consumption, CO2 emissions and trade openness: Fresh evidence from BRICS countries", Renewable and Sustainable Energy Reviews, no. 39, pp. 14-23.
Sims, C. (1980), "Macroeconomics and reality", Econometrics, no. 1, vol. 4, pp. 1-48.
Soava, G. and Mehedintu, A. and Sterpu, M. and Raduteanu, M. (2018), "Impact of renewable energy consumption on economic growth: Evidence from European Union countries", Technological and Economic Development of Economy, no. 24(3), pp. 914-932.
Stern, D. I. (1993), "Energy Use and Economic Growth in the USA, A Multivariate Approach", Energy Econo-mics, no. 15, pp. 137 -150.
Stern, D.I. and Cleveland, C. J. (2004), "Energy and Economic Growth", Encyclopedia of Energy, vol. 2, pp. 35-51.
World Bank, (2012), "Word development indicators online database", World Bank, Washington.
Zafar, M. W. and Shahbaz, M. and Hou, F. and Sinha, A. (2019), "From nonrenewable to renewable energy and its impact on economic growth: the role of research&development expenditures in Asia-Pacific Economic Cooperation countries", Journal of cleaner production, no.212, pp. 1166-1178.