آثار مستقیم و غیرمستقیم تکانه‌های نفتی بر قیمت محصولات منتخب کشاورزی در کشورهای صادرکننده و واردکننده نفت

قاسمی, عبدالرسول; کیقبادی ثانی, سعید

doi:10.22054/jiee.2019.10489

آثار مستقیم و غیرمستقیم تکانه‌های نفتی بر قیمت محصولات منتخب کشاورزی در کشورهای صادرکننده و واردکننده نفت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

عبدالرسول قاسمی ¹

سعید کیقبادی ثانی ²

¹ دانشیار و عضو هیأت علمی دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی

² دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی

https://doi.org/10.22054/jiee.2019.10489

چکیده

در این مقاله برای بررسی آثار مستقیم و غیرمستقیم تکانههای نفتی بر تغییرات قیمت حقیقی محصولات منتخب کشاورزی در کشورهای صادرکننده و واردکننده نفت، از مدل Panel SVAR روی دادههای ماهانه (2018-2006) استفاده گردید. نتایج نشان میدهد تکانههای نفتی علاوه بر اثر مستقیم، بهطور غیرمستقیم و از طریق شوکهای تقاضای کل، ارزی و پولی، قیمت محصولات کشاورزی را تحت تاثیر قرار میدهند. واکنش قیمت این محصولات به انواع شوکها در دو گروه از کشورها بستگی به درجه جانشینی آنها با سوختهای فسیلی دارد. بهطوریکه تغییرات قیمت سویا و تاحدودی ذرت که در تولید سوختهای زیستی کاربرد دارند، به لحاظ جهت و الگو در دو گروه از کشورها متفاوت است؛ حال آنکه پویاییهای قیمت گندم در دو پانل شباهتهای زیادی با هم دارند. سهم شوک ارزی و نرخ بهره در توضیح تغییرات قیمت در کشورهای واردکننده بیشتر از کشورهای صادرکننده است که علت اصلی را در توسعه یافتگی بازارهای مالی در این کشورها میتوان جستجو کرد. همچنین تفاوت واکنش قیمت محصولات به شوکهای فردی و مشترک ارزی در دو گروه، ضرورت مطالعه جداگانه رفتار هر عضو پانل در پاسخ به این شوک را نشان داد. از اینرو با هدف نتیجهگیری دقیقتر و ارائه پیشنهادهای سیاستی، مدل جداگانه برای اقتصاد ایران نیز برآورد گردید

کلیدواژه‌ها

تکانه های نفتی

شوکهای ارزی و پولی

قیمت محصولات کشاورزی

مدل Panel SVAR