پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران

نفت و سرمایه انسانی: تفکری دوباره بر فرضیه نفرین منابع در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

یونس نادمی 1
هدی زبیری 2

1 استادیار اقتصاد، دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره)

2 استادیار اقتصاد، دانشگاه مازندران

https://doi.org/10.22054/jiee.2017.8029
چکیده
سرمایه انسانی یکی از مهمترین نهاده‌های تولید در تابع تولید محسوب می‌شود که این عامل نقشی اساسی در فرآیند توسعه اقتصادی ایفا می‌کند. این عامل در کشورهای نفتی همچون اقتصاد ایران می‌تواند از درآمدهای نفتی و نحوه توزیع رانت نفت تاثیر پذیرد. این اثرات می‌تواند متضاد یا مبهم باشند. هدف از این مقاله بررسی اثرات غیرخطی درآمدهای نفتی بر سرمایه انسانی در ایران در بازه زمانی 1354-1393 می‌باشد. بدین منظور با بکارگیری روش رگرسیون آستانه‌ای به مدلسازی سرمایه انسانی پرداخته شده است. نتایج برآورد مدل حاکی از وجود اثرات غیرخطی درآمدهای نفتی بر سرمایه انسانی است. به عبارت دیگر هنگامیکه نسبت درآمدهای نفتی به تولید ناخالص داخلی کمتر از حدود 09/0 است، افزایش نسبت درآمد نفتی به تولید ناخالص داخلی تاثیری مثبت و معنی‌دار به میزان  21/20 واحد بر سرمایه انسانی دارد. اما پس از عبور از این حد آستانه، افزایش نسبت درآمد نفتی به تولید ناخالص داخلی تاثیری مثبت و معنی‌دار به میزان 37/5 واحد بر سرمایه انسانی دارد. به عبارت دیگر شدت تاثیر درآمدهای نفتی بر سرمایه انسانی به میزان قابل توجهی در رژیم درآمد نفت بالا کاهش یافته است. بر این اساس، افزایش سرمایه انسانی در کشور از مسیر کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی میسر می‌شود. 

کلیدواژه‌ها

درآمد نفتی
سرمایه انسانی
فرضیه نفرین منابع
ایران
رگرسیون آستانه‌ای
پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران
دوره 6، شماره 23 - شماره پیاپی 3
تابستان
تابستان 1396
صفحه 153-183

  • تاریخ دریافت 02 تیر 1396
  • تاریخ پذیرش 02 آبان 1396
  • تاریخ اولین انتشار 02 آبان 1396
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1396

صفحه اصلی

اعضای هیات تحریریه

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما