نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• موسی خوشکلام
• زهرا واثقی

دانشگاه الزهرا

چکیده

مشعل‌سوزی پدیده‌ای است که در عمده کشورهای تولیدکننده نفت وجود داشته و به گازهای همراه نفت گفته می‌شود که همراه با استخراج نفت حاصل شده و به دلایل مختلف جمع‌آوری نشده و مورد بهره‌برداری قرار نمی‌گیرند. مطالعه حاضر به بررسی تاثیرگذاری مشعل‌سوزی در کنار سایر متغیرهای توضیحی بر تولید ناخالص داخلی سرانه ایران در دوره زمانی 1402-1366 با بکارگیری روش ARDL می‌پردازد. نتایج برآورد مدل ضمن تایید وجود رابطه هم‌انباشتگی بین متغیرها، نشان می‌دهد که در بلندمدت تاثیر مشعل‌سوزی بر تولید ناخالص داخلی سرانه مثبت و معنی‌دار (با ضریب 58/0) است. تامل در مطالعات خارجی در این زمینه گویای تفاوت در یافته‌ها است بطوریکه برخی مطالعات ضریب مثبت و برخی نیز ضریب منفی را نشان می‌دهند. مطالعه حاضر نشان‌دهنده ضریب مثبت برای مشعل‌سوزی در ایران است. ضریب مثبت شاید در نگاه اول تعجب‌آور باشد اما به لحاظ نظری قابل توجیه بوده (که در بخش مبانی نظری مقاله تبیین شده است) ضمن اینکه در اقتصاد نفتی مثل ایران با توجه به اینکه همبستگی مثبتی بین تولید نفت و GDP وجود داشته و از آنجا که مشعل‌سوزی پیامد جانبی تولید نفت است، این ارتباط مثبت قابل انتظار است. در عین حال می‌توان بیان کرد که افزایش درآمدهای ناشی از حجم بالای تولید نفت، بطور مکفی جبران‌کننده کاهش انتظاری در درآمدها (با توجه به مشعل‌سوزی) است.

کلیدواژه‌ها

• اقتصاد ایران
• تولید ناخالص داخلی سرانه
• فلرینگ گاز
• سوخت‌های فسیلی
• گاز طبیعی

موضوعات

• • مطالعات اقتصادی مرتبط با حامل‌های انرژی (فسیلی، تجدیدپذیر و برق)