نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد اقتصاد نظری، گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

2 استادیار گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

3 دانشجوی دکتری اقتصاد سنجی، گروه علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

10.22054/jiee.2025.86436.2151

چکیده

در سال‌های اخیر، توسعه نوآوری‌های زیست‌محیطی به عنوان یکی از محرک‌های اصلی کاهش مصرف انرژی‌های تجدیدناپذیر شناخته شده است؛ اهمیتی که در راستای مقابله با تغییرات اقلیمی و ارتقای پایداری محیط‌زیست انکارناپذیر است. شواهد پژوهشی نشان می‌دهد که نوآوری‌های سبز از طریق بهبود کارایی انرژی و بهره‌برداری از منابع تجدیدپذیر، می‌توانند الگوی مصرف انرژی را تغییر داده و منجر به کاهش تقاضا برای سوخت‌های فسیلی شوند. ازاین‌رو، بررسی اثرات این نوآوری‌ها بر مصرف انرژی‌ نه تنها برای تدوین استراتژی‌های مدیریت انرژی ضروری است، بلکه می‌تواند به شناسایی چالش‌ها و فرصت‌های موجود در مسیر گذار به اقتصاد سبز نیز کمک کند. با این حال، در ادبیات پیشین به این موضوع توجه نشده است. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش نامتقارن نوآوری‌های زیست‌محیطی بر مصرف انرژی‌های تجدیدناپذیر در ایران طی دوره (2022-1975) انجام شده است. یافته‌ها، مبتنی بر الگوی خودتوضیح با وقفه‌های گسترده غیرخطی، نشان می‌دهد که اثر نوآوری زیست‌محیطی در مدل پژوهش به صورت نامتقارن بروز می‌کند؛ به‌‌گونه‌ای‌که تغییرات مثبت نوآوری‌ زیست‌محیطی منجر به کاهش، و تغییرات منفی آن باعث افزایش مصرف انرژی‌های تجدیدناپذیر شده است. علاوه‌ بر این، نتایج بیانگر آن است که سرمایه انسانی، صنعتی‌شدن و سرمایه‌گذاری خارجی تأثیر منفی و متغیرهای رشد اقتصادی، آزادسازی تجاری، شهرنشینی و متغیر مرتبط با انقلاب اسلامی ایران تأثیر مثبت و معناداری بر مصرف انرژی‌های تجدیدناپذیر دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات