پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران

قراردادهای بهسازی، بهره‌برداری و واگذاری تأسیسات سطح‌الارضی بالادستی نفت و گاز

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

علیرضا تقی پور 1
محمد مهدی حاجیان 2
گرشاسب خزاینی 3
جواد کاشانی 4
عاطفه تکلیف 5

1 دانشگاه علامه طباطبایی

2 گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه علامه طباطبایی

3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، تهران، ایران

4 گروه حقوق خصوصی، دانشگاه علامه طباطبائی

5 گروه اقتصاد انرژی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

https://doi.org/10.22054/jiee.2025.83953.2128
چکیده
با توجه به فرسودگی فزاینده تأسیسات و واحدهای بهره‌برداری در صنعت نفت ایران و ضرورت بازسازی و به‌روزرسانی آن‌ها، همچنین افزایش هزینه‌های بهره‌برداری و محدودیت منابع داخلی وزارت نفت، نیاز به سرمایه‌گذاری و مشارکت بخش خصوصی در این حوزه به‌طور فزاینده‌ای احساس می‌شود. در این راستا، بهره‌گیری از قراردادهای بهسازی، بهره‌برداری و انتقال (ROT) به‌عنوان یکی از الگوهای مشارکت عمومی-خصوصی می‌تواند به‌عنوان راهکاری مؤثر برای مواجهه با چالش‌های موجود مطرح گردد.

این مطالعه با هدف تحلیل چالش‌ها و مزایای به‌کارگیری این الگو در صنعت نفت ایران طراحی شده است. تحقیق حاضر بر مبنای روش کیفی و موردکاوی انجام شده و داده‌ها از طریق بررسی مستندات و مصاحبه‌های عمیق گردآوری شده‌اند. نتایج حاصل نشان می‌دهد که نگرش به الگوی ROT در ایران با کشورهای دیگر تفاوت‌های قابل توجهی دارد. با وجود موانع متعدد، تجربیات محدود از مدل BOT نشان‌دهنده پتانسیل بالقوه استفاده از الگوهای مشارکت عمومی-خصوصی در آینده است. همچنین، امکان به‌کارگیری گسترده الگوی ROT در صنعت نفت، به‌ویژه در پروژه‌های شرکت ملی نفت ایران، با توجه به مزایای آن نسبت به مدل‌های متعارف وجود دارد. با توجه به سرمایه‌بری کمتر این نوع پروژه‌ها نسبت به قراردادهای بی‌او‌تی و همچنین ریسک کمتر آن‌ها از جنبه‌هایی نظیر مالکیت محصول، شاخص‌های مهندسی و تخصیص زمین، این قراردادها می‌توانند بیشتر از پروژه‌های بی‌او‌تی یا سایر اشکال قراردادی متعارف مانند طرح و ساخت در صنعت نفت کشور مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه‌ها

قراردادهای بالادستی نفت و گاز ایران (IPC)
قرارداد ساخت
بهره‌برداری و انتقال (BOT)
قرارداد بهسازی
بهره‌برداری و انتقال (ROT)
پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 18 تیر 1404

  • تاریخ دریافت 19 بهمن 1403
  • تاریخ بازنگری 17 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش 10 تیر 1404
  • تاریخ اولین انتشار 18 تیر 1404
  • تاریخ انتشار 18 تیر 1404

صفحه اصلی

اعضای هیات تحریریه

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما