نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• رضا اسدی اسد آباد ¹
• مژگان صفا ²
• سید عباس برهانی ²
• حسین بدیعی ³

¹ گروه حسابداری ,,و مالی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

² گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

³ گروه حسابداری و مالی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

چکیده

هدف: این تحقیق با هدف شناسایی و تحلیل پیشران‌ها و سناریوهای آینده تأمین مالی زنجیره‌ای در بخش انرژی انجام شده است تا چالش‌ها و فرصت‌های پیش‌رو در این حوزه شناسایی شود.

روش: در ابتدا ۲۵ پیشران با استفاده از مرور ادبیات و مصاحبه با خبرگان استخراج شد. سپس نظرات خبرگان از طریق پرسشنامه خبره‌سنجی جمع‌آوری و با روش دلفی فازی غربال شدند تا ۹ پیشران کلیدی انتخاب شود. اولویت‌بندی این پیشران‌ها به کمک پرسشنامه‌های اولویت‌سنجی و روش واسپاس فازی انجام گرفت و دو پیشران اصلی برای سناریونگاری تعیین شدند. در نهایت، بر اساس این پیشران‌ها و مصاحبه با گروه‌های کانونی، چهار سناریوی آینده تدوین گردید. پژوهش از روش‌شناسی ترکیبی و پارادایم پراگماتیسم برخوردار است و از نوع کاربردی-توسعه‌ای و میدانی محسوب می‌شود.

یافته‌ها: تاب‌آوری زنجیره تأمین و توسعه ابزارهای مالی نوین به عنوان مهم‌ترین پیشران‌ها شناسایی شدند. چهار سناریوی آینده شامل شکوفایی مالی انرژی (بهترین حالت)، تاب‌آوری در تنگنا، فرصت‌های بر باد رفته و بن‌بست مالی انرژی (بدترین حالت) طراحی شد.

نتایج: برای جلوگیری از وقوع سناریوی بحرانی بن‌بست مالی، اصلاحات ساختاری، بازنگری چارچوب‌های قانونی، تقویت نظام‌های نظارتی و ارتقاء شفافیت مالی ضروری است. توسعه نهادهای مالی مستقل، استفاده از فناوری‌های نوین مالی و بهره‌گیری از منابع مالی بین‌المللی راهکارهای مهم دیگر هستند. همچنین ارتقاء توانمندی‌های مدیریتی و همکاری بین ذی‌نفعان زنجیره تأمین می‌تواند تاب‌آوری و پایداری نظام تأمین مالی انرژی را تضمین کند. اتخاذ رویکرد یکپارچه مبتنی بر نوآوری، نهادسازی، اصلاحات قانونی و ارتقاء ظرفیت مدیریتی برای ایجاد نظام تأمین مالی پایدار در بخش انرژی ایران حیاتی است.

کلیدواژه‌ها

• تأمین مالی
• تأمین مالی زنجیره‌ای
• زنجیره تأمین
• انرژی
• آینده ‌نگاری

موضوعات

• • مطالعات اقتصادی مرتبط با حامل‌های انرژی (فسیلی، تجدیدپذیر و برق)