نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 1. استادیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 استاد، گروه اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

10.22054/jiee.2025.88141.2168

چکیده

بخش صنعت به عنوان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده انرژی فسیلی و یکی از ارکان حیاتی توسعه اقتصادی، نقش مهمی در تأثیرگذاری بر رشد اقتصادی و تغییرات زیست ‌محیطی ایفا می‌کند. مطالعه حاضر با هدف تحلیل پویای رابطه عدم قطعیت مصرف انرژی و انتشار دی‌اکسیدکربن در بخش صنعت بر رشد اقتصادی ایران، ضمن در نظر گرفتن عدم قطعیت‌های موجود در داده‌ها و متغیرهای اقتصادی، انجام شده است. این تحقیق با بهره‌گیری از داده‌های بانک مرکزی و ترازنامه انرژی و به‌کارگیری مدل فازی در دوره 1370 تا 1400 به تخمین تأثیرعدم قطعیت متغیرهای مصرف انرژی بخش صنعت، جمعیت، نیروی کار، موجودی سرمایه، CO2 انتشار یافته بخش صنعت و درجه باز بودن اقتصادی پرداخته است. نوآوری اصلی این مطالعه، تلفیق عدم قطعیت متغیرها در تحلیل پویای رابطه میان مصرف انرژی، انتشار CO2 و رشد اقتصادی می‌باشد. یافته‌ها نشان می‌دهد که نیروی کار، موجودی سرمایه، CO2 انتشار یافته بخش صنعت به ترتیب با ضرایب 2.74 ، 2.022 و 2.32 بیشترین تاثیر را بر تولید ناخالص داخلی سرانه دارند. همچنین، افزایش مصرف انرژی با ضریب 15e-4.19 تاثیر مثبت و قابل توجهی بر رشد اقتصادی دارد و در کران پایین با درجه عضویت 0.9 نیز انتشار دی‌اکسیدکربن بخش صنعت اثر منفی با ضریب 0.82- بر رشد اقتصادی ایفا می‌کند. بر اساس نتایج، پیشنهاد می‌شود سیاست‌های مالیاتی بر کربن و تشویق به استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر به عنوان راهکاری جهت کاهش عدم قطعیت‌های زیست‌محیطی و ارتقای رشد اقتصادی پایدار اتخاذ گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات