تحلیل و شبیه‌سازی رفتار مصرف انرژی خانوارهای استان سمنان با رویکرد رفع پایدار ناترازی انرژی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استانداری سمنان

2 سازمان بهینه سازی و مدیریت راهبردی انرژی

3 دانشکده مکانیک، دانشگاه سمنان

4 دانشکده عمران، گروه سازه، دانشگاه سمنان

5 گروه آمار، دانشگاه سمنان

6 عضو هیات علمی دانشگاه سمنان

10.22054/jiee.2026.89117.2180
چکیده
افزایش ناترازی میان عرضه و تقاضای انرژی در ایران، ضرورت شناخت الگوی مصرف انرژی خانوارها را برجسته ساخته است. این پژوهش ارتباط میان وضعیت رفاهی خانوار، ویژگی‌های واحد مسکونی و شرایط اقلیمی را با مصرف واقعی انرژی در استان سمنان بررسی کرد. اطلاعات ثبت‌شده مصرف سالانه برق و گاز طبیعی سال ۱۴۰۳ با داده‌های حاصل از پیمایش میدانی خانوار و واحد مسکونی و اطلاعات دهک رفاهی پیوند داده شد و نمونه شامل ۲۶۸۶ خانوار تشکیل گردید. توزیع مصرف و تفاوت‌های میان گروه‌ها با استفاده از تحلیل واریانس، کروسکال–والیس و مقایسه‌های تعقیبی ارزیابی شد. همچنین مدل جنگل تصادفی و مدل‌های رگرسیون خطی برای ارزیابی اهمیت عوامل، روابط غیرخطی احتمالی و عملکرد پیش‌بینی برازش شدند. خانوارها بر اساس آستانه‌های رسمی سرانه ملی، متناسب‌سازی‌شده با بعد خانوار، طبقه‌بندی شدند و با استفاده از رگرسیون لجستیک، نسبت بخت قرارگرفتن زیر آستانه در ارتباط با دهک رفاهی، زیربنا و سن بنا بررسی شد. نتایج نشان داد توزیع مصرف انرژی دارای چولگی به راست است و خانوارهای پرمصرف سهم نامتناسبی در افزایش میانگین مصرف دارند. بر اساس شاخص ترکیبی، حدود ۵۵ درصد خانوارها زیر آستانه مصرف قرار گرفتند و ۴۵ درصد از آن عبور کردند. دهک رفاهی بالاتر، زیربنای بیشتر و سن بالاتر ساختمان با افزایش مصرف و کاهش بخت قرارگرفتن زیر آستانه همراه بودند. یافته‌ها ناهمگنی مصرف و گروه‌های در معرض خطر بیشتر عبور از آستانه را شناسایی کردند و مبنایی برای طراحی سیاست‌های هدفمند مدیریت تقاضای انرژی فراهم ساختند. با توجه به ماهیت مشاهده‌ای داده‌ها، نتایج پژوهش اثرات علّی مداخلات سیاستی را اثبات نمی‌کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 02 آبان 1405

  • تاریخ دریافت 04 آبان 1404
  • تاریخ بازنگری 18 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش 02 آبان 1405
  • تاریخ اولین انتشار 02 آبان 1405
  • تاریخ انتشار 02 آبان 1405