1
گروه مهندسی صنایع، دانشگاه ازاد اسلامی واحد تهران شمال
2
گروه مهندسی صنایع دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال
10.22054/jiee.2026.85981.2157
چکیده
پیش‌بینی دقیق مصرف انرژی به‌ویژه در بخش گاز طبیعی، نقشی کلیدی در سیاست‌گذاری‌های راهبردی، تخصیص منابع و تحقق توسعه پایدار ایفا می‌کند. در این مطالعه، با هدف بهبود دقت پیش‌بینی مصرف سالانه گاز طبیعی در ایران، یک مدل ترکیبی مبتنی بر مدل مارکوف خاکستری و روش‌های بهینه‌سازی توسعه داده شده است. در روش پیشنهادی، پارامترهای مدل مارکوف خاکستری به کمک الگوریتم تبرید شبیه‌سازی‌شده و با هدف بهبود دقت پیش‌بینی بهینه تنظیم شده‌اند. داده‌های مورد استفاده از ترازنامه انرژی ایران در بازه زمانی ۱۳۸۱ تا ۱۴۰۰ استخراج شده که به دو بخش آموزش و آزمون تقسیم شده‌اند. عملکرد مدل پیشنهادی با مدل‌های خاکستری و مارکوف خاکستری برای پیش‌بینی مصرف گاز طبیعی کشور تا افق ۱۴۱۴ ارزیابی شده است. نتایج نشان می‌دهد که مدل پیشنهادی این پژوهش با کاهش میانگین مربعات خطا به مقدار 28/64 واحد و کاهش میانگین درصد خطای مطلق به مقدار 52/1 درصد عملکردی به‌مراتب دقیق‌تر و باثبات‌تر نسبت به مدل‌های پایه و رایج برای پیش‌بینی مصرف گاز طبیعی کشور دارد. مدل پیشنهادی برای پیش‌بینی بلندمدت مصرف گاز، روندی منطقی و محافظه‌کارانه ارائه می‌کند و از رشدهای غیرواقعی اجتناب می‌کند. کاهش پارامترهای کلیدی مانند تعداد حالات مارکوف و تنظیم بهینه ضرایب به بهبود همگرایی و کاهش نوسانات منجر شده است. لذا این مدل می‌تواند به‌عنوان چارچوبی مطمئن و کاربردی برای پیش‌بینی تقاضای گاز طبیعی برای رفع ناترازی‌های انرژی مورد استفاده قرار گیرد.
عظیمی, غزاله, و برادران, وحید. (1405). پیش‌بینی مصرف سالانه گاز طبیعی ایران با استفاده از مدل مارکوف خاکستری بهینه‌شده: مطالعه موردی ایران. (e21927). پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران, (), e21927 https://doi.org/10.22054/jiee.2026.85981.2157
MLA
عظیمی, غزاله, و برادران, وحید. "پیش‌بینی مصرف سالانه گاز طبیعی ایران با استفاده از مدل مارکوف خاکستری بهینه‌شده: مطالعه موردی ایران" .e21927 , پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران, , 1405, e21927. doi: 10.22054/jiee.2026.85981.2157
HARVARD
عظیمی غزاله, برادران وحید. (1405). 'پیش‌بینی مصرف سالانه گاز طبیعی ایران با استفاده از مدل مارکوف خاکستری بهینه‌شده: مطالعه موردی ایران', پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران, (), e21927. doi: 10.22054/jiee.2026.85981.2157
CHICAGO
غزاله عظیمی و وحید برادران, "پیش‌بینی مصرف سالانه گاز طبیعی ایران با استفاده از مدل مارکوف خاکستری بهینه‌شده: مطالعه موردی ایران," پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران, (1405): e21927, doi: 10.22054/jiee.2026.85981.2157
VANCOUVER
عظیمی غزاله, برادران وحید. پیش‌بینی مصرف سالانه گاز طبیعی ایران با استفاده از مدل مارکوف خاکستری بهینه‌شده: مطالعه موردی ایران. JIEE. 1405;():e21927. doi: 10.22054/jiee.2026.85981.2157
