بررسی تأثیر شوک‌ مصرف انرژی تجدیدپذیر بر اقتصاد چرخشی در کشور ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه اقتصاد دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 گروه اقتصاد دانشگاه کردستان سنندج، ایران

10.22054/jiee.2026.91017.2190
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات نامتقارن تغییرات مثبت و منفی مصرف انرژی تجدیدپذیر بر عملکرد اقتصاد چرخشی در ایران طی سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۰ انجام شد. داده‌های هفت متغیر شامل سهم انرژی بازیافتی از زیست‌توده و زباله در سبد انرژی کشور، مصرف انرژی تجدیدپذیر، رشد تولید ناخالص داخلی، صنعتی‌شدن، شهرنشینی، تراکم جمعیت و انتشار کربن برای دوره‌ زمانی مورد بررسی گردآوری شد. برای تحلیل روابط کوتاه‌مدت و بلندمدت از روش خودرگرسیون با وقفه‌های توزیعی غیرخطی و برای تأیید پایداری روابط بلندمدت از روش حداقل مربعات کاملاً اصلاح‌شده استفاده گردید. یافته‌های هر دو روش نشان‌دهنده‌ همراستایی کامل در جهت‌گیری و معنی‌داری متغیرها بود؛ به‌گونه‌ای که انتشار کربن، شهرنشینی و تغییرات منفی مصرف انرژی تجدیدپذیر اثر منفی و معناداری بر اقتصاد چرخشی داشتند، در حالی‌که تغییرات مثبت آن اثر تقویتی قابل‌توجهی نشان داد. تراکم جمعیت و صنعتی‌شدن در آستانه‌ی معنی‌داری قرار گرفتند، اما رشد تولید ناخالص داخلی فاقد اثر معنادار بود. در کوتاه‌مدت، واکنش اقتصاد چرخشی به تغییرات مثبت انرژی تجدیدپذیر سریع و مثبت بوده و اثرات شهرنشینی و انتشار کربن دوگانه ظاهر شد. بر اساس نتایج، سرمایه‌گذاری پایدار در انرژی‌های تجدیدپذیر، توسعه‌ی زیرساخت‌های سبز شهری و اصلاح سیاست‌های کنترل آلودگی به‌عنوان مهم‌ترین راهکارهای تقویت اقتصاد چرخشی در ایران شناسایی شدند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 13 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 06 بهمن 1404
  • تاریخ بازنگری 18 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 13 مهر 1405
  • تاریخ اولین انتشار 13 مهر 1405
  • تاریخ انتشار 13 مهر 1405