نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 گروه آموزشی سیستم های انرژی، دانشکده مهندسی انرژی، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران
2 گروه آموزشی اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران
چکیده
بخش انرژی بهعنوان یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر پایداری محیطزیستی، نیازمند شاخصهایی دقیق برای سنجش کارایی عوامل تولید در کاهش تخریب منابع است. هدف این پژوهش، معرفی و توسعه شاخص بهرهوری اکسرژیمحور بهمنظور سنجش فایده اکسرژیمحور سرمایه و نیروی کار در صنایع مختلف بود. پژوهش حاضر بهصورت تحلیلی_علّی و در چارچوب طراحی دادههای پنل انجام شد. جامعه آماری شامل چهارده صنعت منتخب در نُه کشور توسعهیافته در بازه زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۹ بود که با روش نمونهگیری هدفمند، دادههای موردنیاز از منابع آماری بینالمللی گردآوری شد. شاخص بهرهوری اکسرژی از طریق محاسبه نرخ نهایی جانشینی فنی بین اکسرژی و دیگر عوامل تولید شامل نیروی کار و سرمایه، در تابع کاب-داگلاس استخراج گردید و برای برآورد ضرایب تابع تولید از رگرسیون پنل استفاده شد. یافتهها نشان دادند در صنایع با شدت انرژی بالاتر، قدرت بهرهوری اکسرژی نهادهها بیشتر است و این صنایع، عملکرد مؤثرتری در جلوگیری از تخریب اکسرژی دارند؛ این پتانسیل با رشد بهرهوری صنایع طی سالها برای سرمایه کاهشیافته و برای نیروی کار ثابت مانده است. در مجموع، شاخص بهرهوری اکسرژی میتواند بهعنوان ابزاری دقیق برای پایش سیاستهای انرژی، ارتقای فناوری و برنامهریزی برای توسعه صنعتی پایدار مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژهها
موضوعات
)