نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• فاطمه حاجی سامی ¹
• محمدحسین مهدوی عادلی ²
• نرگس صالح نیا ²

¹ کارشناس ارشد اقتصاد انرژی دانشگاه فردوسی مشهد

² عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

در بین حامل­های انرژی نقش نفت در رشد اقتصادی کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه بسیار پر­رنگ است. اما نوسانات قیمت نفت، سیر نزولی تولید، جستجو در جهت ارتقای امنیت انرژی و … در کشورهای مصرف­کننده­ آن موجب شده تا در کنار نفت، جایگاه جانشین­های آن به ویژه نفت و گاز نامتعارف اهمیت ویژه­ای پیدا کنند. توسعه و استخراج منابع نامتعارف، ازیک‌طرف موجب تغییر رتبه­بندی ذخایر در مناطق مختلف جهان و تضعیف وابستگی کشورهای مصرف­کننده شده و از طرف دیگر، بر روند تغییرات قیمت نفت، مؤثر واقع ‌شده است. در همین راستا مطالعه­ حاضر به بررسی رابطه علی بین قیمت نفت خام و عرضه­ نفت و گاز نامتعارف طی بازه­ ­زمانی 2000-2015 با تواتر زمانی ماهانه می­پردازد. نتایج تحقیق نشان می­دهد، در بازه زمانی فوق، عرضه­ منابع نامتعارف علت قوی و مستقیم قیمت نفت است و قیمت به‌صورت غیرمستقیم و ضعیف، علت عرضه­ی نامتعارف معرفی می­شود. هم‌چنین بر اساس نتایج می­توان به تأثیر قوی بازارهای مالی بر عرضه منابع نامتعارف و قیمت نفت رسید. بعلاوه، نتایج حاصله نشان می­دهند که در دوره­های بلندمدت (2000-2015) عرضه­ نامتعارف، عرضه اوپک را تحت تأثیر قرار خواهد داد. بنابراین، دستاورد فوق برای کشورهای عضو اوپک همچون ایران، می­تواند به عنوان نتیجه راهبردی در تغییر سیاست‌های تولیدی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

• منابع نامتعارف
• نفت شیل و گاز شیل
• نفت خام
• قیمت نفت
• آزمون علیت گرنجر
• آزمون علیت تودا و یاماموتو